Voordat iemand een drankje had aangeraakt, lagen bij de zware drinkers in deze studie al vijf ziektegerelateerde bloedmarkers hoger dan bij de lichte drinkers. Ze waren gemiddeld 25 en gezond. Een matige dosis alcohol zette binnen een paar uur nog een extra marker in beweging.

Dat eerste deel blijft bij me hangen.

Het meeste wat we over alcohol en chronische ziekten weten, komt uit twee bronnen. De ene zijn diermodellen. De andere zijn grote enquêtes waarin mensen zelf opgeven hoeveel ze drinken. Geen van beide laat zien wat één drankje uur na uur in een menselijk lichaam doet, vergeleken met een placebo. Deze studie kijkt precies daarnaar: 32 mensen, vier uur lang.

Wat ze deden

Onderzoekers namen bloedmonsters in een gerandomiseerde, placebogecontroleerde studie met 32 gezonde volwassenen. Gemiddelde leeftijd: 25. Er deden 21 vrouwen en 11 mannen mee, van wie 15 lichte drinkers en 17 zware drinkers.

Iedereen kreeg een van drie drankjes:

  • een placebo
  • een lage dosis alcohol, 0,35 g per kg lichaamsgewicht
  • een matige dosis, 0,60 g/kg

Voor iemand van 70 kg is dat ongeveer 25 en 42 gram alcohol. Volgens mijn berekening komt dat neer op iets minder dan twee en ongeveer drie Amerikaanse standaardglazen.

Bloed werd afgenomen vóór het drankje en daarna elk uur, vier uur lang. Het team mat 10 eiwitten die met chronische ziekten samenhangen. Daaronder hsCRP (high-sensitivity C-reactief proteïne, een veelgebruikte ontstekingsmarker), sRAGE, ICAM-1 en twee enzymen met de namen MMP-7 en MMP-9. Die lijst hoef je niet te onthouden. De auteurs lezen de resultaten als signalen over ontsteking, bloedvaten en stofwisseling.

Wat de studie interessant maakt, is het ontwerp. Dosis, uren sinds het drankje en iemands gewone drinkpatroon konden in één dataset los van elkaar bekeken worden.

Wat ze vonden

Uitgangswaarde. Zware drinkers hadden hogere niveaus van vijf markers: adiponectine, angiogenine, ICAM-1, LCN2 en sRAGE. De auteurs spreken van een profiel van veranderde vasculaire en metabole activiteit. Bij 25-jarigen zonder diagnose.

Matige dosis. De hogere dosis verhoogde sRAGE. Volgens de auteurs zou dat het lichaam kunnen zijn dat tegengas geeft, een compenserende reactie op ontsteking of oxidatieve stress.

Lage dosis. Na de lage dosis kwam hsCRP lager uit dan na de placebo. De auteurs schrijven zelf dat je dit moet lezen tegen de achtergrond van hoe CRP werkt, en die waarschuwing neem ik serieus. Eén marker, vier uur, 32 mensen.

Klok. MMP-7, MMP-9 en LCN2 gingen in alle condities omhoog en weer omlaag, ook bij de placebo. De auteurs denken dat het tijdstip van de dag en de maaltijden daar waarschijnlijk achter zitten.

Wat het betekent

Ik begin bij de klok. Die bevinding is het stilst en misschien wel het nuttigst. Drie markers bewogen vanzelf, met of zonder alcohol. Zonder placebogroep had een studie het drankje de schuld gegeven. Over die valkuil schreef ik al in waarom studies over wijn en gezondheid steeds dezelfde fouten herhalen. Hier ving het ontwerp hem op.

Het hsCRP-resultaat bij de lage dosis gaat verkeerd geciteerd worden, dat weet ik nu al. "Een klein drankje remt ontsteking" is een makkelijke kop. Ik denk niet dat de data dat dragen. De auteurs zwakken het in hun samenvatting zelf af, en het bewijs over vermeende voordelen van lage doses spreekt zulke conclusies eerder tegen.

Waar ik steeds weer op uitkom, is dat verschil bij de uitgangswaarde. Vijf markers verschilden al bij jonge, gezonde mensen. Het gaat om een samenhang, dus de studie kan niet zeggen dat zwaar drinken de oorzaak was. Misschien speelt er bij die 17 mensen iets anders mee. Toch had niemand hier tientallen jaren drinken achter de rug.

Dan de dosis. Alleen de matige dosis bracht sRAGE in beweging, en het verschil tussen beide doses is voor een gemiddelde volwassene ongeveer één drankje. Op een avond is dat ene extra glas het makkelijkst toe te voegen zonder dat je het merkt. Precies om dat moment draait het voor mij bij het bouwen van AlcoBalance. Je ziet je tempo en waar je piek naartoe gaat, checkt wat het volgende drankje zou toevoegen en beslist terwijl je nog aan tafel zit. Niet de volgende ochtend de avond proberen te reconstrueren.

De conclusie is dus smal. Binnen vier uur was een matige dosis in het bloed terug te zien, een lage dosis niet. En bij mensen die op hun 25e al zwaar dronken, zag het bloed er anders uit voordat er iets was ingeschonken.

Bron: Alcohol, Clinical and Experimental Research, DOI