Twee op de drie jongvolwassenen die zwaar genoeg drinken om regelmatig black-outs te krijgen, hebben al besloten dat ze willen veranderen. Dat vind ik opvallender dan de hoofdbevinding zelf. Meestal gaan we ervan uit dat je zulke drinkers eerst moet overtuigen, dat motivatie het halve werk is. Dit onderzoek zegt van niet. De meesten staan al klaar.

De echte vraag in de studie: wie heeft er baat bij een digitale drinktool? Het antwoord is simpeler dan je zou denken.

Wat ze deden

Onderzoekers zetten 156 jongvolwassenen (18-30 jaar, 58% vrouw, 51% student) in een gerandomiseerd onderzoek. Allemaal met alcoholgerelateerde black-outs in hun voorgeschiedenis. De ene groep kreeg een digitale interventie, het Drinking Dashboard (n=74), de andere een app die schermtijd bijhoudt (n=82). Vooraf kreeg iedereen één vraag: ben je van plan om de komende 30 dagen iets aan je drinken of aan alcoholgerelateerde problemen te doen? Daarna hield het team intensief drinken bij (8+ drankjes per gelegenheid voor vrouwen, 10+ voor mannen) en alcoholgerelateerde black-outs, na 1 en 3 maanden, met dagelijkse check-ins in de eerste maand. De vraag eronder: voorspellen geslacht, studentenstatus of zo'n voornemen wie er iets aan heeft?

Wat ze vonden

67% van de deelnemers had bij aanvang al een verandering als doel gesteld, in beide groepen ongeveer evenveel.

Bij die groep liep het uiteen:

  • Dashboard-gebruikers hadden ongeveer 40% minder avonden met intensief drinken dan wie in de controlegroep hetzelfde voornemen had (IRR 0,58, 95% BI [0,35, 0,96]).
  • Black-outs zelf: geen significante afname (IRR 0,74, BI [0,37, 1,46]). De richting klopt wel, maar het betrouwbaarheidsinterval is breed.

Wie geen doel had gesteld, merkte er niets van. Geen meetbaar effect van de interventie.

Geslacht en studentenstatus deden niets. De app werkte in elke subgroep hetzelfde.

Wat het betekent

Motivatie is een voorwaarde, geen resultaat. Het Drinking Dashboard versterkte een intentie die er al lag. Nieuwe motivatie maakte de app niet.

De onderzoekers houden zelf een slag om de arm: een doel stellen is misschien gewoon een teken van motivatie, niet het werkzame bestanddeel. Wie een doel stelde, was waarschijnlijk sowieso al gemotiveerder. Die drive bepaalde vermoedelijk de uitkomst, niet het invullen van het doel. Klinkt logisch. Minder bruikbaar wordt de bevinding er niet van, eerder andersom: geslacht, leeftijd, studeren of niet, daar lees je bijna niets uit af over wie reageert op een digitale interventie. Bereidheid wel.

De auteurs trekken het breder. Binnen digitale gezondheidszorg zou motivatie zwaarder kunnen wegen dan statische kenmerken, en niet alleen bij alcohol. Aannemelijk. Bereidheid staat nou eenmaal niet in een demografisch profiel, en de meeste apps vragen er niet eens naar.

Intensief drinken ging omlaag, black-outs niet. Kan zijn dat mensen hun zwaarste sessies over de hele linie afzwakten en op de avonden dat ze wél dronken toch over de black-out-drempel gingen. Drie maanden is ook kort voor gedragsverandering. En de steekproef was bewust geselecteerd op black-outs in het verleden, mensen die al aan de zware kant zaten. Voor lichtere drinkers geldt dit misschien niet.

Heb je AlcoBalance geopend, dan heb je dat doel stellen waarschijnlijk allang gehad. Wat de app toevoegt is een plek waar die intentie op het moment zelf kan landen. Je ziet je tempo oplopen. Je ziet je piek aankomen voordat je er middenin zit. En dan kun je afremmen terwijl je de avond nog gewoon zelf stuurt.

Bron: Psychology of Addictive Behaviors, DOI